Waarom levert een hogere kansspelbelasting bijna niets extra op?

Van 30,5 naar 37,8 procent. Twee jaar. En wat er onder de streep bij kwam: twee miljoen euro. Dat staat in een rapport dat het ministerie van Financiën en de Kansspelautoriteit (Ksa) eind juni publiceerden, de Monitor effecten verhoging kansspelbelasting. Het kabinet had op 108 miljoen gerekend. Het werden er twee. De branche zag daarin het bewijs dat de belasting te ver is doorgeschoten, en in de Tweede Kamer moest het kabinet uitleggen hoe dat verschil zo groot kan zijn. Het antwoord ligt niet bij het tarief, maar bij het bedrag waarover de verhoging van de kansspelbelasting wordt geheven — en dat werd in dezelfde periode kleiner.

Wat stond er nog meer in dat rapport?

Wij hebben dat rapport daarna twee keer gelezen, want we gingen ervan uit dat we iets over het hoofd zagen. Dat was niet zo. Er staat in paragraaf 3.3 gewoon een tweede bedrag, en dat vertelt een heel ander verhaal dan die twee miljoen. We zijn het in geen enkel Nederlands bericht tegengekomen.

De onderzoekers zetten niet alleen twee jaren naast elkaar. Ze rekenen ook uit wat het tarief in zijn eentje deed, los van alles wat er verder in die twee jaar veranderde. Dan kom je op 83 miljoen euro over 2025, en 138 miljoen over 2026. Het tarief deed zijn werk dus wel. Alleen werd het bedrag waarover die belasting wordt betaald, tegelijk een stuk kleiner.

Wat staat er precies in het rapport?

Twee miljoen euro meer dan in 2024, meer niet. Preciezer: 1.036 miljoen tegenover 1.034 miljoen. Beide bedragen zijn gecorrigeerd voor inflatie en voor belasting die tijdens corona te laat werd betaald, want zonder die twee correcties vergelijk je appels met peren. Tel je gewoon de euro’s zoals ze binnenkwamen, dan gingen de ontvangsten van 1.019 naar 1.047 miljoen. Achtentwintig miljoen erbij, en ook dat is geen 108.

En die 108, waar komt die vandaan? Uit het Belastingplan 2025. Daarin stond 102 miljoen extra voor 2025, en vanaf 2026 elk jaar 202 miljoen. Dat waren bedragen in geld van 2024; naar de euro’s van nu omgerekend wordt dat 108 en 216 miljoen. Die twee getallen zie je overal in het nieuws terug. Ze zijn dus omgerekend, en staan zo niet in het Belastingplan zelf.

Over 2026 is er nog bijna niets: één kwartaal geteld. Toch gaat er over dat hele jaar al een opbrengst van 57 miljoen euro rond, en het rapport noemt dat zelf een schatting “met een grote onzekerheid”. Waarna het persbericht van de Ksa datzelfde bedrag in de verleden tijd zet, alsof het jaar al voorbij is.

Waarom betekent 2 miljoen niet dat de verhoging van de kansspelbelasting mislukt is?

Omdat die twee miljoen iets anders meet. Die twee miljoen is het verschil tussen 2024 en 2025, en daarin zit alles wat er in die twee jaar gebeurde. Een hoger tarief, ja. Maar ook stortlimieten, een sponsorverbod, nieuwe regels om spelers te beschermen, en een EK voetbal dat 2024 juist een flinke duw omhoog gaf. Het effect van het tarief is een andere vraag. Wat was er binnengekomen mét? En wat zónder, bij verder gelijke omstandigheden?

Daar hebben de onderzoekers een aparte som voor gemaakt: het tarief eruit gelicht, de rest gelijk gehouden. Dat levert 83 miljoen euro op in 2025 en 138 miljoen in 2026. Zelf noemen ze dat “het zo goed mogelijk geïsoleerde effect van de verhoging van het belastingtarief”. Tegenover de verwachte 108 is dat ruwweg driekwart. Niet nul dus, maar ook geen 108.

Bron: Monitor effecten verhoging kansspelbelasting, juni 2026, §3.1 en §3.3. Beide bedragen gecorrigeerd voor inflatie.

In dat verschil zit het hele verhaal. Kansspelbelasting wordt namelijk niet over de omzet geheven, maar over wat een casino overhoudt nadat de prijzen zijn uitbetaald. En dat bedrag werd kleiner, schrijft het rapport, “door verschillende invloeden in de markt, waaronder de nieuwe regels voor spelersbescherming”. Een hoger percentage van een kleiner bedrag levert nu eenmaal weinig extra op.

Waarom werd dat bedrag kleiner?

Vier dingen, allemaal binnen anderhalf jaar. Het rapport noemt ze zelf als reden dat je hier geen oorzaak en gevolg uit kunt halen: met vier maatregelen over elkaar heen weet niemand meer welke wat deed.

• Het sponsorverbod, per 1 juli 2024.
• De Beleidsregel verantwoord spelen 2024.
• De Regeling speellimieten, oktober 2024: 300 euro netto per maand, en 700 euro voor spelers vanaf 24 jaar.
• Het EK voetbal in de zomer van 2024, dat het vergelijkingsjaar juist optilde.

Van die vier grijpen de stortlimieten als enige rechtstreeks aan op wat een casino overhoudt, en dat is nu precies het bedrag waarover belasting wordt betaald. Wat een speler per maand netto mag storten, is sinds oktober 2024 een harde bovengrens. Dat er onder zo’n grens minder te heffen valt, is geen verrassing maar rekenen. Hoe groot hun aandeel in de werkelijke daling is, kan het rapport alleen niet uit elkaar halen.

Wat het rapport er niet bij levert, is de verdeling. Hoeveel van die krimp door de limieten komt, valt niet vast te stellen. En hoeveel door de belasting zelf, ook niet.

Zijn spelers naar illegale sites uitgeweken?

Dat is niet onderzocht. Of spelers zijn overgestapt naar een casino zonder Cruks blijft dus open, en dat is een ongemakkelijk antwoord voor iedereen die dit rapport als munitie wilde gebruiken. Het aandeel spelers dat bij legale casino’s speelt zakt inderdaad, hoe je het ook telt. Maar die daling was al begonnen vóór de eerste verhoging. Wat er met de markt gebeurde, kun je daarom niet op het conto van de belasting schrijven, schrijft het rapport, doordat er te veel wijzigingen kort na elkaar kwamen.

Hoeveel spelers spelen er dan nog legaal? Het cijfer dat rondgaat is 91 procent. Of 95, en dat hangt af van één keuze: tellen spelers die bij beide soorten aanbieders spelen mee als gekanaliseerd? De schatting komt uit een panel van zo’n 6.000 mensen, van wie er ongeveer 300 daadwerkelijk spelen. Driehonderd. Het rapport waarschuwt zelf dat je dat niet zomaar mag doortrekken naar alle spelers in Nederland.

Wie wil aantonen dat de belasting spelers naar illegale sites jaagt, vindt in dit rapport geen bewijs. Wie wil aantonen dat er niets aan de hand is, ook niet. Geen van beide kampen komt er dus verder mee.

Waarom sluiten er wel speelhallen en geen online casino’s?

Waarschijnlijk door de kosten die doorlopen als het tegenzit. Een speelhal betaalt huur en personeel, een website niet — al is dat onze verklaring en niet die van het rapport. Wat het rapport wél meet: het aantal vestigingen zakt sinds begin 2024 gestaag, met de scherpste terugval tussen eind 2024 en begin 2025, en die komt volgens het rapport vooral door sluitingen bij JVH Gaming en Fair Play Casino. Beide bedrijven noemden in de media de kansspelbelasting als een van de redenen. Hun woorden, niet die van het rapport.

Online loopt het andersom. “Het aantal actieve kansspelaanbieders is de afgelopen 2 jaar licht toegenomen. Er is geen zichtbaar effect van de belastingverhoging”, staat er. Dat het rapport die twee bewegingen niet aan elkaar knoopt, maakt het verschil niet minder opvallend: geen panden, geen vloerpersoneel, geen huur die doorloopt als het tegenzit — een online aanbieder kan een magere marge nu eenmaal langer uitzitten dan een keten met tientallen zalen.

Wat betekent dit voor jou als speler?

Niet de belasting merk je, maar de stortlimiet. Bij een casino met een Nederlandse vergunning betaalt het casino de belasting, niet jij. Op je afschrift zie je er dus niets van terug. Die grens van 300 euro netto per maand, of 700 vanaf 24 jaar, is wél iets waar je tegenaan loopt.

Wat een hoger tarief indirect kan doen, is de ruimte voor bonussen kleiner maken, en voor het bedrag dat gemiddeld terugkomt van elke ingezette euro. Cijfers daarover levert het rapport niet, en dat is geen slordigheid: de onderzoekers hadden geen inzage in de kosten van de casino’s, en uitspraken over hun winst sluiten ze uitdrukkelijk uit. Wie beweert dat de spelvoorwaarden slechter zijn geworden door de belasting, leunt dus niet op dit onderzoek.

Blijft één vraag over, en die ligt bij de politiek: moet dit tarief nog verder omhoog? Stel dat het grotendeels doet wat ervan verwacht werd, en dat de tegenvaller zit in het bedrag waarover geheven wordt. Dan is verder verhogen iets anders dan het lijkt. Je legt een hoger percentage op een bedrag dat om heel andere redenen krimpt. Of daar op Prinsjesdag iets over gezegd wordt, weten we nog niet.

Bronnen:

• Kansspelautoriteit en Ministerie van Financiën – Monitor effecten verhoging kansspelbelasting, juni 2026
• Ksa – Doel verhoging kansspelbelasting niet behaald, 23 juni 2026
• Tweede Kamer – Kamerbrief Monitoring effecten verhoging kansspelbelasting
• Overheid.nl – Wet op de kansspelbelasting, artikel 5