Gratis gokkasten spelen laat je het spel zien: dezelfde symbolen, dezelfde bonusronde, en gemiddeld evenveel terug van elke ingezette euro. Bij een Nederlands casino met vergunning is die gelijkheid wettelijk verplicht, in artikel 4.2 van het Besluit kansspelen op afstand. Wat de demo niet nabootst is het verlies. Met speelgeld staat er niets op het spel, en dus laat een demo niet zien hoe je reageert als dat wel zo is.
Kort
- Bij een Nederlands casino met vergunning moet het oefenspel identiek zijn aan het echte spel. Dat staat in artikel 4.2 van het Besluit kansspelen op afstand.
- Identiek betekent ook: evenveel dat er gemiddeld terugkomt van elke ingezette euro, de RTP. Het betekent niet dat je dat percentage op één avond terugziet.
- Oefenen bij zo’n casino kan pas ná registratie. De gratis gokkasten die je via Google vindt, staan daar helemaal buiten.
- Wat de demo niet nabootst is verlies — en dus ook niet de beslissing om te stoppen.
Op 28 augustus 2026 zochten wij in Google Nederland op gratis gokkasten en keken per resultaat wie erachter zit. Van de tien resultaten kwam er één van een casino met een vergunning van de Kansspelautoriteit: 711.nl. De andere negen kwamen van acht sites zonder vergunning, want gokkastenxl.nl staat er twee keer in. En op mobiel viel 711.nl uit de top tien, waarna er geen enkel vergund casino overbleef.
Waarom is een demo bij een vergund casino identiek aan het echte spel?
Omdat het moet. Artikel 4.2, derde lid, van het Besluit kansspelen op afstand zegt dat de kenmerken van een oefenspel identiek zijn aan die van het vergunde spel dat datzelfde casino ook voor echt geld aanbiedt. Met één uitzondering: echt inleggen en echt uitbetalen. Precies één toegestane afwijking dus, en dat is geld.
Waarom die regel er staat, zie je in het tweede lid. Een casino mag op zijn site niets anders aanbieden dan zijn vergunde kansspelen, en oefenspelen zijn daarop de enige uitzondering — alleen voor die eigen spellen. Een gratis kast bij een casino is dus geen los product. Het is een uitgeklede versie van iets wat al gekeurd is.
Wordt daar dan op gecontroleerd? Ja. In het keuringsschema van de Ksa draagt norm KS.09.10 de keurder op vast te stellen dat de oefenspellen gelijk zijn aan de aangeboden spellen, waarbij alleen het echte inzetten en uitkeren erbuiten valt. Norm KS.09.20 eist daarnaast dat het getoonde percentage ook echt het theoretische percentage is.
Waarom zie je dat RTP dan niet terug in je demo?
Omdat het een theoretisch getal is en jouw avond veel te kort. Het keuringsschema noemt het daarom het theoretische RTP. Het is een gemiddelde over veel meer spins dan je op één avond speelt.
Bij een kast met veel spreiding zit een groot deel van dat gemiddelde bovendien in een bonusronde die zelden valt. Speel je honderd demo-spins en komt die ronde niet, dan meet je iets ver onder de RTP. Valt hij twee keer, dan zit je er ver boven. In allebei de gevallen meet je toeval en niet de kast. Hoe dat werkt, staat uitgebreider in ons stuk over volatiliteit en variantie.
Waarom die norm er überhaupt is
In 2005 bezochten Sévigny en collega’s 117 gokwebsites. Bij 45 daarvan, 39 procent, lag de RTP tijdens de demoperiode bóven de honderd procent — en die opgeblazen percentages verdwenen zodra er met echt geld werd gespeeld. Dat onderzoek is van ver vóór het Nederlandse stelsel en zegt niets over de casino’s van nu. Het verklaart wel waarom er tegenwoordig een norm bestaat die precies dit uitsluit.
Waar kun je in Nederland eigenlijk legaal gratis spelen?
Bij een casino. En pas nadat je bent ingeschreven. Artikel 4.2 laat oefenspelen toe op de spelersinterface, en dat is volgens artikel 1.1 „het voor de speler na aanmelding toegankelijke gedeelte van de kansspelinterface”. Daar wisselt de wetgever bewust van woord. Het verbod op ander aanbod geldt op de hele site. De uitzondering voor oefenspelen alleen achter de inlog.
Praktisch betekent dat: eerst een account. Dus eerst de leeftijdscontrole, dan de controle tegen Cruks, en pas dan de gratis versie. 711 schrijft het zelf zo op zijn gokkastenpagina: ingelogd kun je de kasten soms gratis uitproberen. Wil je juist zónder account spelen, dan kom je uit bij een casino zonder registratie, en dat is weer iets anders dan een demo.
Wat zijn die andere sites met gratis gokkasten dan?
Sites zonder vergunning. Ze bieden iets aan wat strikt genomen geen kansspel is. Een kansspel veronderstelt volgens de wet namelijk dat er om prijzen wordt gespeeld, en in een demo zonder uitbetaling gebeurt dat niet. Dat is wel onze lezing van de wet en geen uitspraak van de toezichthouder. Een standpunt van de Ksa over dit soort sites hebben wij niet gevonden.
Wat de Ksa wél heeft laten zien: „gratis” zet een spel niet vanzelf buiten de wet. Op 15 mei 2023 legde ze de Nationale Postcode Loterij en de VriendenLoterij een dwangsom op van 250.000 euro per week, tot maximaal een miljoen. Die spellen waren gratis te spelen, maar je kwam er alleen bij via een betaald lot. Dat één los onderdeel op zichzelf geen kansspel was, deed er volgens de toezichthouder niet toe. In de beslissing op bezwaar van 24 oktober 2023 hield dat stand.
Bij de gratis speelhallen uit onze zoekresultaten ontbreekt dat betaalde onderdeel. Wat er wél aan hangt zijn doorverwijzingen naar casino’s. Waar die heen leiden verschilt per site, en staat los van de kast die je speelt.
Wat leert de demo je niet?
Alles wat met verliezen te maken heeft. Precies één verschil noemt de wet tussen oefenen en echt spelen, en dat is dat er geld in gaat en geld uit komt. Laat dat nou net het verschil zijn tussen een videospel en gokken.
- Je speelt zonder budget, dus er komt nooit een moment waarop het geld op is en je moet kiezen wat je doet.
- Je speelt zonder tijdsbesef, want niets geeft je een reden om te stoppen.
- Je ervaart geen verlies, en dus ook niet de neiging om verlies terug te halen.
- Je oefent de bescherming niet. Speellimieten, speelpauzes en meldingen over je speelduur horen bij een speelrekening, niet bij een demo.
Dat laatste ontbreekt in bijna alle uitleg over demo-spel. Wie de gratis versie gebruikt als repetitie, repeteert een versie waarin de rem niet zit.
Waar je op moet letten
- Kijk in de Kansspelwijzer van de Ksa of een site een vergunning heeft, want een Nederlandse domeinnaam en Nederlandse teksten zeggen daar helemaal niets over.
- Ga er niet vanuit dat een gratis kast dezelfde versie is als bij een vergund casino. Die eis uit artikel 4.2 geldt voor casino’s, niet voor een willekeurige speelhal.
- Lees de uitkomst van je demo-sessie niet als informatie over de kast, want honderd spins zeggen niets over een percentage dat over miljoenen spins is berekend.
- Wil je weten wat een kast doet, kijk dan naar de opgegeven RTP en de spreiding. Die staan bij ons per kast in de gokkastenoverzichten.
Veelgestelde vragen
Is de RTP in een demo hetzelfde als in het echte spel?
Bij een Nederlands casino wel. Artikel 4.2, derde lid, van het Besluit kansspelen op afstand eist dat de kenmerken van het oefenspel identiek zijn aan die van het vergunde spel; alleen inleggen en uitbetalen zijn uitgezonderd. Bij een gratis speelhal zonder vergunning geldt die eis niet.
Kan ik bij een Nederlands casino gratis spelen zonder account?
Nee. Oefenspelen mogen alleen worden aangeboden op de spelersinterface. Dat is namelijk het gedeelte dat pas na aanmelding toegankelijk is. Registratie, leeftijdscontrole en de Cruks-controle komen dus eerst.
Zijn sites met gratis gokkasten illegaal?
Een demo zonder prijzen is geen kansspel in de zin van de Wet op de kansspelen. Het aanbieden ervan valt dus niet zonder meer onder het verbod. Dat is onze lezing van de wet; een uitspraak van de Ksa hierover hebben we niet gevonden. De toezichthouder heeft echter wel iets anders vastgesteld. Een gratis spel dat aan een betaald product vastzit, kan namelijk wél een kansspel zijn.
Kan ik in een demo een speellimiet instellen?
Nee. Limieten, speelpauzes en meldingen over je speelduur horen bij een speelrekening bij een aanbieder. In een oefenspel is er geen saldo om te begrenzen.
Zo hebben we dit onderzocht
Gelezen: artikel 1.1 en 4.2 van het Besluit kansspelen op afstand, en het keuringsschema van de Ksa waarin de normen staan die de demo aan het echte spel gelijkstellen. Bekeken: het sanctiebesluit tegen de Nationale Postcode Loterij van 15 mei 2023, waarin een demo juist niet gelijk was. Ook gelezen: het onderzoek van Sévigny en collega’s uit 2005 naar uitbetalingen tijdens demoperiodes. Laatste broncontrole: 28 augustus 2026.
Bronnen
- Besluit kansspelen op afstand, art. 1.1 en 4.2 — wetten.overheid.nl
- Ksa, Keuringsschema spelsysteem kansspelen op afstand, versie 2.1 — normen KS.09.10 en KS.09.20
- Ksa, sanctiebesluit Nationale Postcode Loterij — last onder dwangsom, 15 mei 2023
- Ksa, Kansspelwijzer — register van casino’s met een vergunning
- Sévigny, Cloutier, Pelletier & Ladouceur (2005), Internet gambling: misleading payout rates during the „demo” period — Computers in Human Behavior 21, 153-158
