Twaalf procentpunt. Zoveel kan er zitten tussen twee gokkasten die er precies hetzelfde uitzien, want de RTP — hoeveel er van elke ingezette euro gemiddeld terugkomt — hoort niet bij het spel maar bij de versie die het casino inkoopt. Play’n GO bracht op 25 augustus 2026 Viking Runecraft 1000 uit, en vakblad iGaming Business noteert daarvoor een bereik van 84,24 tot 96,24 procent. Dezelfde symbolen, dezelfde bonusronde, dezelfde hoofdprijs. Hoeveel tussenversies de studio precies levert, hebben wij bij de maker zelf niet bevestigd gekregen. Wat we wél deden: bij één Nederlands casino 1.747 openbare gokkastpagina’s nalopen. Bij 126 daarvan staat het percentage er gewoon bij, 7,2 procent van het totaal, met waarden van 86,00 tot 99,54.
Kort
- Spelmakers laten één spel in meerdere uitbetaalversies keuren. Het casino kiest welke daarvan bij hen draait.
- Er staat geen minimum-RTP in de Nederlandse regels voor online spellen. Alleen dat het percentage „voor zover mogelijk” te vinden moet zijn — artikel 4.34, eerste lid, onder d, Besluit kansspelen op afstand.
- Het getal dat telt, staat in het informatiescherm van het spel zelf. Een percentage op een reviewsite of op de site van de maker hoort bij een andere versie dan die jij mogelijk voor je hebt. Bij buitenlandse goksites is er bovendien geen keuring die het cijfer vastlegt.
- Een RTP is een gemiddelde over een miljoen spelrondes of meer. Over jouw avond zegt hij niets.
Hoe kan dezelfde gokkast vijf verschillende RTP’s hebben?
Omdat de maker het spel in meerdere uitkeringsversies laat keuren en de aanbieder er één van afneemt. Play’n GO certificeert zijn spellen naar eigen zeggen op vijf niveaus: rond 96, 94, 91, 87 en 84 procent. Dat zei Magnus Olsson, hoofd sales en accountmanagement bij de studio, in 2020 tegen een Engelstalig vakblad. Zes jaar later staat Viking Runecraft 1000 in exact dat stramien, met 96,2 · 94,2 · 91,2 · 87,2 · 84,2. iGaming Business noteert voor hetzelfde spel een bereik van 84,24 tot 96,24 procent.
Onder de motorkap verandert er minder dan je zou denken. Olsson zei in datzelfde gesprek dat de maximale winst op alle niveaus haalbaar blijft. De hoofdprijs blijft dus gewoon staan. Wat er verschuift zijn de kleine en middelgrote uitbetalingen onderweg — precies het geld waarmee je normaal doorspeelt.
Op de eigen gamepagina van Play’n GO staat geen enkel percentage. Dat is geen slordigheid: de maker kán het niet noemen, want het getal ligt pas vast op het moment dat een casino een versie afneemt.
Wie kiest dan welke RTP jij te zien krijgt?
Het casino. Niet jij, en niet de maker. Olsson zei het in 2020 zo: de RTP verlagen is een van de instrumenten in de gereedschapskist van een operator, en hoe die zijn balans beheert gaat de leverancier niet aan.
Onbeperkt is die keuze niet. In haar technische bijlage over RTP van 5 augustus 2025 schrijft de Kansspelautoriteit dat de ruimte om te schuiven kleiner is dan vaak gedacht wordt. Het aanpassen gebeurt bij de spelmaker, en die biedt meestal maar een handvol gekeurde versies aan. Daarna moet het casino zelf ook nog keuringen laten doen. Een nieuwe versie laten bouwen kost geld.
Wat er in Nederland werkelijk gebeurde, staat in datzelfde stuk. De Ksa vroeg alle aanbieders van online gokkasten om elke wijziging sinds 1 januari 2024 te melden, op 25 spellen die de toezichthouder zelf uitkoos. In elke maand tussen januari 2024 en april 2025 paste minstens één aanbieder iets aan. En volgens de opgave van de casino’s zelf ging het in alle gevallen omlaag. Over die 25 spellen zakte het gemiddelde van 95,42 naar 94,82 procent.
Waar lees je de RTP af van het spel dat op jouw scherm draait?
In het spel zelf, achter de i-knop of het menu linksonder. Meestal helemaal onderaan de uitbetalingstabel, in een regel die begint met „theoretische RTP” of „uitkeringspercentage”. Dat is de enige plek waar het getal hoort bij de versie die op dat moment voor jouw account draait. Welke kasten in de markt bovenaan staan, houden we bij in ons overzicht van de best uitbetalende gokkasten.
Daarvoor geldt ook een wettelijke eis. Artikel 4.34, eerste lid, onder d, van het Besluit kansspelen op afstand verplicht een casino om drie dingen toegankelijk te maken: de spelregels, de winkansen en de manier waarop de kans wordt bepaald. Dat moet zowel op het deel van de site dat iedereen kan zien als in het spel zelf. En dan volgt er letterlijk: „voor zover mogelijk, het uitbetalingspercentage”. Het tweede lid eist dat die informatie passend, begrijpelijk en zo volledig mogelijk is. Het derde lid: bij een wijziging moet het casino je op tijd inlichten.
Die vier woorden „voor zover mogelijk” doen veel werk. Ze maken er geen harde plicht van, zoals een prijskaartje in een winkel, maar een verplichting om je best te doen. Dat is onze lezing van de tekst, geen uitspraak van de toezichthouder.
Voor jackpotspellen komt er één regel bij. Artikel 3.25 van de Regeling kansspelen op afstand eist dat het casino erbij vertelt of de jackpot wel of niet in dat percentage zit. Dat klinkt als een detail. Bij onze eigen telling bleek het de verklaring voor de allerlaagste getallen die we tegenkwamen.
Hoe vaak staat dat percentage er eigenlijk bij? Wij telden 1.747 spelpagina’s
Bij 126 van de 1.747. Oftewel 7,2 procent. Wij haalden op 4 september 2026 het openbare spelaanbod op van één Nederlands casino: 2.177 pagina’s die je zonder inloggen kunt bekijken, waarvan er 1.747 een gokkast of slot zijn. Van elke pagina lazen we het regeltje dat ook in Google onder de link verschijnt. Bij 126 stond er een percentage in.
Bij 51 van de 126 spellen ligt het percentage onder de 96, bij 21 onder de 95 en bij 7 onder de 94. De 96 procent die in veel uitleg over gokkasten als standaard wordt genoemd, ligt in deze telling ongeveer in het midden. De waarden daaronder lopen verder door dan die erboven.
De vier laagste waarden — 86,00, 86,78, 86,93 en 88,12 procent — horen alle vier bij een spel met een progressieve jackpot. Dat is geen fout. Bij zulke spellen gaat een deel van elke inzet naar de jackpotpot, en dat deel telt niet mee in het basispercentage. Daarvoor bestaat de meldplicht uit artikel 3.25. Hoe het verder werkt, staat in onze uitleg over progressieve jackpot gokkasten.
Wat deze telling níét aantoont is minstens zo belangrijk. Ze zegt niets over wat er in het spel zelf staat als je inlogt — goed mogelijk dat het daar bij alle 1.747 spellen netjes vermeld wordt. Ze zegt ook niets over andere casino’s, en al helemaal niet of hier een regel wordt overtreden. Eén momentopname van één etalage, meer is het niet.
Wat is twaalf procentpunt verschil waard in euro’s?
Vierentwintig euro, bij duizend spins van twintig cent. Wij rekenden de vijf versies van Viking Runecraft 1000 door op 0,20 euro per spin, duizend keer, dus 200 euro totale inzet. Wat je gemiddeld kwijt bent, is dan 200 euro maal wat er níét terugkomt.
Zo hebben we dit onderzocht
Geteld: op hoeveel van 1.747 spelpagina’s van Nederlandse casino’s een RTP-percentage staat. Zelf doorgerekend: de vijf versies van Viking Runecraft 1000, bij 0,20 euro per spin en duizend spins. Gelezen: artikel 4.34 van het Besluit kansspelen op afstand, artikel 3.25 van de Regeling, en de technische bijlage van de Ksa van 5 augustus 2025. Drie regelingen doorzocht op het woord RTP, dat er in geen van drieën in staat. Laatste broncontrole: 4 september 2026.
Diezelfde som laat zien hoe klein die Nederlandse beweging op papier is, en hoe groot in verhouding. Zes tienden van een procentpunt mat de Ksa, van 95,42 naar 94,82. Maar reken je het om naar wat spelen kost, dan gaat het van 4,58 naar 5,18 procent. Dertien procent duurder dus. Het rapport maakt die nuance zelf ook, met een iets ander uitgangspunt. Meer daarover in onze uitleg over het huisvoordeel online casino.
Waarom zegt dat percentage niets over jouw sessie?
Omdat het een gemiddelde is dat pas na een miljoen spelrondes of meer in de buurt van zijn doelwaarde komt. De Britse toezichthouder legt dat uit in een bulletin voor vergunningverleners. Volledig willekeurige spellen hebben aanzienlijk langer nodig om hun RTP-cijfer te halen: „typically in the order of a million or more game cycles”. Achtduizend spellen, schrijft de Gambling Commission er nadrukkelijk bij, is veel te weinig om een willekeurig spel zijn doel-RTP te zien halen.
Hoe ver de praktijk van dat gemiddelde af kan liggen, zie je aan de manier waarop onze eigen toezichthouder rekent. De Ksa gebruikt een gemiddelde over zeven dagen, uitdrukkelijk omdat de werkelijke uitbetaling zo heftig schommelt. Eén uitschieter in die reeks kon ze verklaren doordat er die dag waarschijnlijk een jackpot viel. Let wel: dat is een hele markt, op één dag, met alle spelers bij elkaar opgeteld. Van jouw avond alleen valt dus helemaal niets af te leiden.
Een RTP voorspelt niet wat jij terugkrijgt. Hij beschrijft wat het spel op de lange duur doet. Hoe wild de uitslagen daaromheen zwaaien hangt af van de volatiliteit, een los kenmerk dat in datzelfde informatiescherm staat. In onze uitleg over de volatiliteit van een gokkast lees je waarom twee spellen met dezelfde RTP totaal verschillend kunnen aanvoelen.
Staat er een minimum in de Nederlandse wet?
Voor online spellen niet. Wij hebben drie regelingen doorzocht op elke variant van dat woord: de Wet op de kansspelen, het Besluit kansspelen op afstand en de Regeling kansspelen op afstand. In de wet zelf komt het woord niet voor. Het Besluit noemt het één keer, in artikel 4.34, en dat gaat over informeren. De Regeling noemt het ook één keer, in artikel 3.25, en dat gaat over jackpots. Een ondergrens vonden we nergens.
Bij de kast in het café ligt dat anders. Het Speelautomatenbesluit 2000 kent wél een bodem: artikel 12, eerste lid, onder f, en artikel 13, eerste lid, onder f, schrijven voor dat de prijzen gemiddeld minstens 60 procent van de inzetten waard zijn, en dat geldt voor automaten in de horeca en in speelhallen. Een kast in een gokhal heeft dus een wettelijke ondergrens. Een gokkast op je telefoon niet.
Dat verschil verklaart waarom het in Nederland de laatste jaren over de RTP gaat en niet over een norm. Op 1 januari 2025 ging de kansspelbelasting omhoog van 30,5 naar 34,2 procent, en de RTP verlagen was toen een van de weinige knoppen waaraan een casino kon draaien om zijn marge te beschermen. De Ksa noemt die route in haar bericht van 5 augustus 2025 met zoveel woorden: online kan er meer geschoven worden dan bij de kasten in de horeca. Wat wettelijk níét mag, is een percentage tonen dat niet klopt met de versie die draait.
Waar kun je op letten als je wilt weten welke versie je speelt?
Open het informatiescherm voordat je iets anders doet. Vier dingen zijn daar de moeite waard.
- Het percentage in het spel wint van elk percentage daarbuiten. Een reviewsite, een spellendatabase of de site van de maker noemt meestal de hoogste gekeurde versie. Dat is niet per se de versie die jij voor je hebt.
- Kijk of er een jackpot in zit. Staat er een progressieve jackpot bij, dan hoort er ook te staan of die in het percentage is meegerekend. Bij de vier laagste waarden in onze telling was dat het hele verschil.
- Een demo is niet altijd dezelfde versie. De oefenmodus draait op de instelling die de aanbieder daarvoor heeft klaargezet; controleer het getal opnieuw als je van modus wisselt.
- Het getal kan veranderen. Vijftien maanden lang telde de Ksa elke maand minstens één casino dat een RTP aanpaste. Artikel 4.34, derde lid, verplicht ze om je daar op tijd over in te lichten.
Waar het op neerkomt: een RTP hoort niet bij het spel, maar bij de combinatie van spel en casino. Daarom lees je hem elke keer opnieuw af, op de enige plek waar hij klopt. Wat dat percentage daarna wel en niet belooft, staat in onze uitleg over return to player.
Bronnen:
- Wetten.overheid.nl – Besluit kansspelen op afstand, artikel 4.34 (geldend vanaf 15 juli 2022)
- Wetten.overheid.nl – Regeling kansspelen op afstand, artikel 3.25, informatie over jackpots
- Kansspelautoriteit – RTP, inzetten en brutospelresultaat bij online slots, technische bijlage, 5 augustus 2025
- Play’n GO – Gamepagina Viking Runecraft 1000, releasedatum 25 augustus 2026
- iGaming Business – Viking Runecraft 1000, Play’n GO, RTP 84,24% tot 96,24%
- UK Gambling Commission – How can gaming machines meet their %RTP if they are random?, LA Bulletin augustus 2020
